📌 สรุปคำตอบสั้น ๆ ก่อน

1. กฎหมายถือว่า สัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา การแจ้งไม่ผ่านโปรจึงเป็น "การเลิกจ้าง" ไม่ใช่สัญญาสิ้นสุดเอง

2. ค่าตกใจ (ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า): ได้ ถ้านายจ้างให้ออกทันทีโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้า — ได้แม้ทำงานยังไม่ถึง 120 วัน เพราะเป็นคนละเงื่อนไขกับค่าชดเชย

3. ค่าชดเชย: ได้ต่อเมื่อทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไป (ขั้นแรกคือ 30 วันของค่าจ้าง) ถ้ายังไม่ครบ 120 วัน ยังไม่มีสิทธิค่าชดเชย

4. "ทดลองงาน 119 วัน" ไม่ใช่กติกาที่กฎหมายเขียนไว้ — เป็นการนับถอยหลังจากเกณฑ์ 120 วันของค่าชดเชย ใช้เลี่ยงค่าชดเชยได้ แต่เลี่ยงค่าตกใจไม่ได้

5. ฝั่ง HR: ถ้าบอกกล่าวเป็นหนังสือให้ครบหนึ่งรอบจ่ายค่าจ้าง แล้วให้ทำงานถึงวันที่มีผลจริง ก็ไม่ต้องจ่ายค่าตกใจเลยอย่างถูกกฎหมาย

สิ่งที่ 119 วันทำได้: ทำให้ยังไม่เกิดสิทธิ ค่าชดเชย ตามมาตรา 118 (เพราะยังไม่ครบ 120 วัน) — ตรงนี้ถูกต้องตามกฎหมาย

สิ่งที่ 119 วันทำไม่ได้: ไม่ได้ยกเว้นหน้าที่บอกกล่าวล่วงหน้า ถ้าให้ออกทันทีในวันที่ 119 โดยไม่บอกล่วงหน้า นายจ้างยังต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าว (ค่าตกใจ) อยู่ดี

กับดักที่ทำให้พลาดบ่อย: "120 วัน" นับ ต่อเนื่องรวมวันหยุด ไม่ใช่นับเฉพาะวันทำงาน — HR ที่นับเป็นวันทำงานมักเผลอปล่อยเลยเกณฑ์ และถ้าปล่อยให้ทำงานเลย 120 วันแล้วค่อยแจ้งไม่ผ่าน ต้องจ่ายค่าชดเชย 30 วันเพิ่มทันที เช่นเดียวกับการ "ต่อโปร" ที่ทำให้อายุงานเดินต่อโดยไม่รีเซ็ต

เข้าใจผิดที่ 1: "ยังทดลองงานอยู่ เลิกจ้างได้เลย ไม่ต้องจ่ายอะไรทั้งนั้น"

ความจริงทางกฎหมาย: กฎหมายถือว่าสัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลา จึงต้องบอกกล่าวล่วงหน้า หรือจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวเสมอ แม้ทำงานเพียงไม่กี่สัปดาห์

ผลเสียถ้าเชื่อต่อไป: ลูกจ้างออกมือเปล่าทั้งที่มีสิทธิ / นายจ้างถูกร้องพนักงานตรวจแรงงานหรือฟ้องพร้อมดอกเบี้ย

เข้าใจผิดที่ 2: "ไม่ผ่านโปรคือสัญญาจบเอง ไม่ใช่การเลิกจ้าง"

ความจริงทางกฎหมาย: การแจ้งไม่ผ่านทดลองงานคือการที่นายจ้างบอกเลิกสัญญา = การเลิกจ้าง ซึ่งเปิดสิทธิเรื่องเงินและอาจถูกโต้แย้งเรื่องความเป็นธรรมได้

ผลเสียถ้าเชื่อต่อไป: HR ไม่ทำเอกสารเลิกจ้างให้ถูกต้อง แล้วเสียเปรียบเมื่อขึ้นศาล

เข้าใจผิดที่ 3: "ไม่ผ่านโปร = ลูกจ้างมีความผิด เลยไม่ต้องจ่าย"

ความจริงทางกฎหมาย: "ผลงานไม่ถึงเกณฑ์" เป็นคนละเรื่องกับ "ความผิดร้ายแรง" ตามมาตรา 119 (เช่น ทุจริต จงใจทำให้เสียหาย) การไม่ผ่านประเมินตามปกติจึงไม่ตัดสิทธิเงินที่กฎหมายกำหนด

ผลเสียถ้าเชื่อต่อไป: นายจ้างอ้างเหตุร้ายแรงทั้งที่หลักฐานไม่ถึง แล้วต้องจ่ายย้อนหลังพร้อมดอกเบี้ย

เข้าใจผิดที่ 4: "เขียนใบลาออกให้ดีกว่า จะได้ไม่เสียประวัติ"

ความจริงทางกฎหมาย: ใบลาออกตัดสิทธิค่าตกใจทันที และลดสิทธิว่างงานประกันสังคมจากกรณีเลิกจ้างเหลือกรณีลาออก ส่วนการไม่ผ่านโปรไม่ใช่ "ประวัติเสีย" อย่างที่ถูกขู่

ผลเสียถ้าเชื่อต่อไป: แลกเงินที่กฎหมายคุ้มครองกับความสบายใจที่ไม่มีอยู่จริง

⚖️ เลนส์ทนายไทยธนา

คนทั่วไปมักเข้าใจว่า... ช่วงทดลองงานคือ "เขตปลอดกฎหมาย" — นายจ้างเลิกจ้างได้ตามใจ ลูกจ้างไม่มีสิทธิอะไร และตัวเลข 119 วันคือเกราะกันคดีของบริษัท

แต่ในทางคดี ศาลและกฎหมายมักมองว่า... ทดลองงานเป็นสัญญาจ้างเต็มรูปแบบชนิดหนึ่ง เพียงแต่มีช่วงประเมิน กฎหมายจึงคุ้มครองการ "ออกจากงาน" ไม่ต่างจากพนักงานประจำ — 119 วันตัดได้แค่ค่าชดเชย ตัดหน้าที่บอกกล่าวล่วงหน้าไม่ได้ และถ้าเหตุที่อ้างว่าไม่ผ่านโปรฟังไม่ขึ้น มีอคติ หรือกลั่นแกล้ง ก็ยังถูกโต้แย้งเรื่องความเป็นธรรมของการเลิกจ้างได้

จุดเสี่ยงจริงอยู่ตรงนี้... ฝั่งลูกจ้าง — ยอมรับคำว่า "ไม่ผ่านโปร" แล้วเดินออกเงียบ ๆ ทั้งที่ยังมีเงินอย่างน้อยหนึ่งก้อนที่ต้องได้ ฝั่งนายจ้าง — พลาดที่ "กระบวนการ" ไม่ใช่ที่ "สิทธิ" คือมีสิทธิไม่ให้ผ่านโปรจริง แต่ไม่มีเอกสารประเมิน ไม่เคยแจ้งเตือนระหว่างทาง แล้วมาบอกวันสุดท้ายว่าให้ออกวันนี้เลย — เอกสารที่ขาดหายกลายเป็นพยานฝ่ายตรงข้ามทั้งหมด

ทางเลือกที่ควรทำต่อคือ... ลูกจ้าง — อย่าเซ็นใบลาออก ขอหนังสือแจ้งผลเป็นลายลักษณ์อักษร แล้วคำนวณค่าตกใจตามรอบจ่ายค่าจ้างก่อนตกลงรับเงิน นายจ้าง/HR — เปลี่ยนจาก "เล่นกับวันที่ 119" มาเป็น "บอกกล่าวล่วงหน้าให้ครบรอบ + มีเอกสารประเมินรองรับ" ซึ่งได้ผลเดียวกันในเชิงต้นทุน แต่ปิดความเสี่ยงคดีได้จริง

ขั้นที่ 1 — เขียนกติกาไว้ล่วงหน้า: ระบุระยะทดลองงาน เกณฑ์การประเมิน และผู้ประเมิน ไว้ในสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงานให้ชัด ตั้งแต่วันแรก

ขั้นที่ 2 — ประเมินเป็นระบบ มีเอกสาร: ใช้แบบประเมินที่วัดผลงานและความประพฤติในการทำงาน ไม่ใช่ความรู้สึกส่วนตัว และควรมีผู้ประเมินมากกว่าหนึ่งคนเพื่อลดข้อครหาเรื่องอคติ

ขั้นที่ 3 — แจ้งเตือนระหว่างทาง: ถ้าผลงานมีปัญหา ให้ feedback เป็นลายลักษณ์อักษรระหว่างช่วงโปร อย่าเงียบทั้ง 4 เดือนแล้วมาบอกวันสุดท้าย — จุดนี้คือสิ่งที่ทำให้คดี "ฟังขึ้น" หรือ "ฟังไม่ขึ้น"

ขั้นที่ 4 — นับวันให้แม่น: เกณฑ์ 120 วันนับต่อเนื่องรวมวันหยุด ไม่ใช่นับเฉพาะวันทำงาน และการต่อโปรไม่ได้รีเซ็ตอายุงาน ถ้าเลย 120 วันแล้ว ต้องเตรียมจ่ายค่าชดเชย 30 วันด้วย

ขั้นที่ 5 — เลือกทางจ่ายให้ถูก: ทางแรก บอกกล่าวเป็นหนังสือก่อนหรือในวันจ่ายค่าจ้าง ให้มีผลในงวดถัดไป แล้วให้ทำงาน (หรือจ่ายค่าจ้างตามปกติ) ถึงวันนั้น = ไม่ต้องจ่ายค่าตกใจ ทางที่สอง ให้ออกทันที = ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวในวันที่ให้ออก

ขั้นที่ 6 — ออกหนังสือแจ้งผลเป็นลายลักษณ์อักษร: ระบุว่าไม่ผ่านการประเมิน เหตุผลตามเกณฑ์ และวันที่มีผล — อย่าใช้วาจาอย่างเดียว และอย่าบีบให้เขียนใบลาออก เพราะเปลี่ยนเรื่องเงินธรรมดาให้กลายเป็นคดีที่หนักกว่าเดิม

ขั้นที่ 7 — เคลียร์เงินให้ครบในวันสุดท้าย: ค่าจ้างค้าง OT ค้าง เงินประกันการทำงานที่ต้องคืน และค่าตกใจ (ถ้าเข้าเงื่อนไข) จ่ายให้ครบ พร้อมเอกสารรับเงินที่ระบุรายการชัดเจน

✔ อย่าเซ็นใบลาออก — ยืนยันให้ชัดว่านี่คือ "ไม่ผ่านทดลองงาน/เลิกจ้าง" ไม่ใช่การลาออกเอง

✔ ขอหนังสือแจ้งผลเป็นลายลักษณ์อักษร ที่ระบุเหตุผลและวันที่มีผล

✔ นับวันเริ่มงานถึงวันพ้นสภาพ (ต่อเนื่องรวมวันหยุด) ว่าครบ 120 วันหรือยัง — ตัวชี้ว่าได้ค่าชดเชยไหม

✔ ถ้าถูกให้ออกทันทีโดยไม่บอกล่วงหน้า ให้คำนวณค่าตกใจตามรอบจ่ายค่าจ้างของบริษัท

✔ ทวงเงินค้างให้ครบ: ค่าจ้างงวดสุดท้าย OT และเงินประกันการทำงานที่ต้องคืน

✔ ถามตัวเองว่าเหตุที่เขาอ้าง "ไม่ผ่าน" มีเกณฑ์และหลักฐานรองรับไหม เคยมีใครบอกคุณระหว่างทางหรือเปล่า — ถ้าไม่มีเลย คดีของคุณอาจมีน้ำหนักกว่าที่คิด

ไม่ผ่านโปร ได้ค่าตกใจไหม

ได้ ถ้านายจ้างให้ออกทันทีโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้า เพราะกฎหมายถือว่าสัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลา จึงต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือจ่ายสินจ้างแทน — ได้แม้ทำงานยังไม่ครบ 120 วัน

ไม่ผ่านทดลองงาน ได้ค่าชดเชยไหม

ได้ต่อเมื่อทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไป (ขั้นแรก 30 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย) ถ้ายังไม่ครบ 120 วัน ยังไม่มีสิทธิค่าชดเชย แต่ยังมีสิทธิค่าตกใจได้

ทดลองงาน 119 วัน ผิดกฎหมายไหม

การกำหนดระยะทดลองงาน 119 วันทำได้ ไม่ผิดกฎหมายในตัวเอง และทำให้ยังไม่เกิดสิทธิค่าชดเชย แต่ไม่ได้ยกเว้นหน้าที่บอกกล่าวล่วงหน้า ถ้าให้ออกทันทีก็ยังต้องจ่ายค่าตกใจอยู่ดี

เลิกจ้างช่วงทดลองงาน ต้องบอกล่วงหน้ากี่วัน

ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว กฎหมายให้บอกกล่าวเป็นหนังสือก่อนหรือในวันจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง เพื่อให้มีผลในงวดจ่ายค่าจ้างถัดไป จำนวนวันจึงขึ้นกับรอบจ่ายค่าจ้างของบริษัทและวันที่บอกเลิก

ต่อระยะทดลองงานได้ไหม อายุงานรีเซ็ตหรือเปล่า

ต่อโปรได้ถ้าตกลงกัน แต่ อายุงานไม่รีเซ็ต ยังนับต่อเนื่องจากวันเริ่มงานเดิม ดังนั้นถ้าต่อโปรจนเลย 120 วันแล้วค่อยแจ้งไม่ผ่าน นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยด้วย

ไม่ผ่านโปร ฟ้องเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้ไหม

มีช่องทางฟ้องได้ เพราะการไม่ผ่านโปรถือเป็นการเลิกจ้าง แต่ผลจะขึ้นกับว่านายจ้างมีเกณฑ์ประเมินและเหตุผลรองรับหรือไม่ ถ้าเหตุฟังไม่ขึ้น มีอคติ หรือกลั่นแกล้ง โอกาสของลูกจ้างจะสูงขึ้น ควรให้ทนายประเมินจากข้อเท็จจริงจริงเป็นรายกรณี

ไม่ผ่านโปร ได้เงินว่างงานจากประกันสังคมไหม

ได้ ถ้าส่งเงินสมทบเข้าเงื่อนไขที่ประกันสังคมกำหนด และกรณี "ถูกเลิกจ้าง" ได้อัตราสูงกว่ากรณีลาออก — นี่คือเหตุผลสำคัญที่ไม่ควรยอมเซ็นใบลาออก ควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับสำนักงานประกันสังคมอีกครั้ง

🔗 บทความที่เกี่ยวข้อง

• ออกแบบสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงานให้องค์กรปลอดคดี (คู่มือเสาหลัก)

• สัญญาจ้างกำหนดเวลา VS ไม่กำหนดเวลา และพนักงานทดลองงาน

• สัญญาจ้างงานที่รัดกุม ต้องมีข้อตกลงอะไรบ้าง และ 4 ข้อที่นายจ้างห้ามเขียนเด็ดขาด

• 4 ประเด็นเสี่ยงในสัญญาจ้างงาน: ย้ายที่ทำงาน WFH เงินประกัน และค่าอบรม

• ค่าตกใจคืออะไร? คำนวณยังไงให้ถูกตามมาตรา 17/1

📞 ถูกแจ้งไม่ผ่านโปร หรือกำลังจะแจ้งไม่ผ่านโปร — ให้ทนายแรงงานตรวจก่อนตัดสินใจ

ปรึกษากฎหมายเบื้องต้นฟรี — กรอกแบบฟอร์มหรือติดต่อทุกช่องทาง ทนายโทรกลับภายใน 24 ชั่วโมง (รีวิว Google 4.9/5 จากลูกความกว่า 100 ราย)

โทรสายด่วน: 063-210-6492
อีเมล: [email protected]
LINE: แอดไลน์ปรึกษาทนาย @thaitanalawfirm