พนักงานถูกเรียกพล ต้องใช้พักร้อนหรือไม่? ข้อบังคับควรแยกลาเพื่อรับราชการทหารอย่างไร

พนักงานถูกเรียกพล ต้องใช้พักร้อนหรือไม่? ข้อบังคับควรแยกลาเพื่อรับราชการทหารอย่างไร

พนักงานนำคำสั่งเรียกพลมายื่น แต่ในระบบลาของบริษัทมีเพียงลาป่วย ลากิจ และพักร้อน HR ควรเลือกช่องไหน? ถ้าเป็นการเรียกพลที่เข้ามาตรา 35 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อรับราชการทหารโดยเฉพาะ บริษัทไม่ควรบังคับให้ใช้วันพักร้อนแทนเพียงเพราะโปรแกรมไม่มีช่องให้เลือก

กรณีสมมติ ผู้จัดการคลังสินค้าถูกเรียกเข้าฝึกวิชาทหาร หัวหน้าขอให้ลงพักร้อนก่อนแล้วค่อยแก้ภายหลัง เมื่อปิดงวดเงินเดือน ระบบกลับหักเงินเพราะวันพักร้อนไม่พอ ปัญหานี้แก้ที่ข้อความในคู่มืออย่างเดียวไม่ได้ ต้องตามไปดูว่าใครเป็นผู้จำแนกสิทธิและใครส่งข้อมูลให้ฝ่ายเงินเดือนด้วย

เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของการ ออกแบบสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน ให้ตรงกับงานของ HR บทความนี้พิจารณากิจการเอกชนที่อยู่ในบังคับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน หากเป็นงานที่มีกฎหมายเฉพาะต้องตรวจเงื่อนไขเพิ่มเติม

ความเข้าใจที่ควรแก้ก่อนใช้เอกสาร

เกี่ยวกับทหารทั้งหมดจึงใช้สิทธิ 60 วันได้เหมือนกัน

ไม่ได้ดูจากชื่อหน่วยงานบนกระดาษอย่างเดียว การเรียกพลตามมาตรา 35 ต่างจากการตรวจเลือกเข้ากองประจำการ ข่าวรัฐบาลวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 ย้ำความแตกต่างนี้ไว้ด้วย

60 วันคือจำนวนวันลาสูงสุดทุกกรณี

ตัวเลขนี้อยู่ในหลักการจ่ายค่าจ้างตามมาตรา 58 ไม่ควรนำไปเขียนเป็นข้อห้ามลาต่อโดยไม่ตรวจฐานสิทธิและคำสั่งเรียกพล

ยังไม่ผ่านทดลองงานจึงต้องใช้ลากิจไม่รับเงิน

มาตรา 35 ไม่ได้กำหนดให้รอผ่านทดลองงานก่อนใช้สิทธิ การเพิ่มเงื่อนไขอายุงานจึงเสี่ยงตัดสิทธิที่กฎหมายให้

อ่านหมายเรียกก่อนตัดสินว่าจะใช้สิทธิใด

มาตรา 35 ระบุเหตุเรียกพลไว้เฉพาะ ได้แก่ การตรวจสอบ การฝึกวิชาทหาร และการทดลองความพรั่งพร้อมตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร HR จึงควรตรวจวัตถุประสงค์ ระยะเวลา และหน่วยงานผู้ออกเอกสารให้ครบ ไม่สรุปจากคำบอกว่าไปทหารเพียงประโยคเดียว

สำหรับการตรวจเลือกเกณฑ์ทหารประจำปี อย่านำหลักค่าจ้าง 60 วันไปใช้ทันที ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงกับสิทธิลาประเภทที่เกี่ยวข้องและสวัสดิการของบริษัท หากเป็นการเข้าประจำการหรือเอกสารมีเหตุอื่นนอกเหนือจากมาตรา 35 ควรตรวจเป็นรายกรณีก่อนสื่อสารเรื่องสถานะการจ้าง

แยกบัญชีวันลาออกจากบัญชีค่าจ้าง

สิทธิลาและจำนวนวันที่กฎหมายกำหนดให้จ่ายค่าจ้างเป็นคนละคำถาม บริษัทควรมีข้อมูลช่วงวันที่ลา พร้อมยอดวันที่จ่ายตามมาตรา 58 ในปีนั้น ไม่ใช้ช่องยอดคงเหลือเดียวกับพักร้อน และไม่ให้ระบบตัดเป็นขาดงานเมื่อยอดค่าจ้างถึงเพดาน

หากบริษัทให้สิทธิดีกว่ากฎหมายไว้แล้ว ต้องตรวจสัญญาและแนวปฏิบัติเดิมก่อนเปลี่ยน ส่วนฐานค่าจ้างให้ตรวจรายการเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิ ไม่ใช้ยอดรับสุทธิแทนโดยอัตโนมัติ

เขียนขั้นตอนรับเอกสารให้ใช้ได้ในวันจริง

ข่าวรัฐบาลปี 2569 กล่าวถึงคำสั่งเรียกพล ตพ.17 และเอกสารขอความร่วมมือในการจ่ายเงินเดือนหรือค่าจ้าง ตพ.22 ในกระบวนการที่รายงานไว้ บริษัทอาจใช้ข้อมูลนี้เป็นจุดตรวจเอกสาร แต่ไม่ควรเขียนว่ากระดาษต้องใช้ชื่อแบบเดียวเท่านั้นแล้วปฏิเสธเอกสารราชการอื่นโดยไม่ตรวจ

แนวทางในข้อบังคับควรกำหนดให้แจ้งเมื่อทราบคำสั่ง พร้อมส่งเอกสารที่มี กำหนดผู้รับแทนเมื่อหัวหน้าไม่อยู่ และช่องทางแจ้งการเปลี่ยนวันกลับ ระยะเวลาส่งเอกสารต้องทำได้จริง ไม่ตั้งเงื่อนไขแจ้งล่วงหน้าที่ทำให้ใช้สิทธิไม่ได้เมื่อได้รับหมายกระชั้นชิด

ผู้บริหารถูกเรียกพล ต้องวางผู้รักษาการแยกต่างหาก

การเป็นหัวหน้าทีมหรือผู้มีอำนาจอนุมัติงานไม่ได้ทำให้หมดสิทธิเพราะบริษัทหาคนแทนยาก หากบุคคลนั้นมีสถานะลูกจ้างที่อยู่ในบังคับกฎหมาย ให้พิจารณาสิทธิเช่นเดียวกับลูกจ้างรายอื่น ส่วนกรรมการหรือผู้ให้บริการที่ไม่ได้เป็นลูกจ้างต้องวิเคราะห์สถานะก่อน

ควรทำรายการงานที่ต้องส่งต่อและกำหนดผู้อนุมัติแทนให้ชัด รวมถึงช่วงที่อำนาจมอบหมายมีผล อย่าใช้เงื่อนไขว่าต้องหาคนแทนสำเร็จก่อนจึงอนุญาตลา และอย่ากำหนดให้ผู้ลาออนไลน์ทำงานตลอดช่วงที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ตามคำสั่งราชการ

✅ Checklist สำหรับ HR และผู้มีอำนาจอนุมัติ

ข้อโต้แย้งที่ควรเตรียมคำตอบ

ไม่มีใครเคยใช้สิทธินี้ จึงยังไม่ต้องเขียน

เมื่อมีเหตุจริง HR ต้องตัดสินใจภายในเวลาจำกัด ควรเตรียมขั้นตอนและผู้รับผิดชอบไว้ก่อน ไม่รอให้ระบบหักเงินแล้วค่อยแก้

ให้พักร้อนแทนก็ได้เงินเหมือนกัน

การใช้พักร้อนกินสิทธิคนละประเภท แม้ยอดเงินงวดนั้นเท่ากันก็ยังต้องตรวจและคืนยอดที่ลงผิดให้ถูกต้อง

พนักงานส่งหลักฐานช้า จึงถือว่าสละสิทธิ

ควรสอบถามเหตุและเปิดทางส่งข้อมูลเพิ่มเติม การส่งเอกสารช้าต้องแยกจากคำถามว่ามีเหตุลาตามกฎหมายจริงหรือไม่

ก่อนเปลี่ยนเอกสาร ให้ทำตามลำดับนี้

1. รวบรวมข้อบังคับฉบับใช้จริงและหน้าจอรหัสลาที่พนักงานมองเห็น

2. แยกตัวอย่างเอกสารเรียกพลออกจากเอกสารตรวจเลือก โดยปกปิดข้อมูลส่วนบุคคล

3. ระบุผู้ตรวจสิทธิและช่องทางสอบถามหน่วยงานผู้ออกเอกสารเมื่อมีข้อสงสัย

4. แก้ข้อความในแบบลาและคำอธิบายรหัสเงินเดือนให้ตรงกัน

5. ทดสอบกรณีเรียกพลหลายครั้งในปีเดียวและกรณีมีสิทธิเดิมที่ดีกว่ากฎหมาย

6. แจ้งหัวหน้างานและเก็บบันทึกการแก้ยอดวันลา ค่าจ้าง หรือสถานะขาดงานที่เคยลงผิด

จุดที่ควรให้ทนายตรวจเป็นรายกรณี

• หมายเรียกไม่ชัดว่าเป็นเหตุใดหรือมีคำสั่งต่อเนื่องหลายฉบับ

• บริษัทเคยหักเงินหรือออกหนังสือเตือนไปแล้ว

• พนักงานมีทั้งฐานะกรรมการและสัญญาจ้าง

• มีข้อโต้แย้งเรื่องค่าคอมมิชชั่นหรือค่าตำแหน่งระหว่างลา

• ข้อบังคับให้สิทธิสูงกว่ากฎหมายแต่กำลังจะลดลง

• จะเปลี่ยนตำแหน่งหรือลดค่าจ้างเมื่อกลับจากการเรียกพล

ไทยธนาช่วยตรวจตรงไหนได้บ้าง

ไทยธนาช่วยตรวจข้อบังคับและแบบลา เทียบเงื่อนไขในสัญญากับขั้นตอนที่ HR ใช้จริง พร้อมเสนอข้อความแก้ไขและรายการที่ต้องปรับในระบบเงินเดือน หากมีการหักเงินหรือข้อพิพาทแล้ว จะตรวจหลักฐานของแต่ละกรณีก่อนเสนอแนวทาง ไม่รับรองว่าการเพิ่มข้อความหนึ่งย่อหน้าจะทำให้ทุกกรณีถูกต้องทันที

❓ คำถามที่พบบ่อย

จุดเริ่มต้นที่นำกลับไปใช้ได้

ลองหยิบแบบลาเปล่าหนึ่งฉบับส่งให้ผู้ทำเงินเดือน แล้วถามว่าเมื่อแนบคำสั่งเรียกพลจะลงรหัสใด ถ้าคำตอบของ HR กับฝ่ายเงินเดือนไม่ตรงกัน ควรแก้ขั้นตอนก่อนกรณีจริงครั้งถัดไป และตรวจย้อนหลังว่ามียอดพักร้อนหรือค่าจ้างที่ต้องแก้หรือไม่

แหล่งกฎหมายประกอบ

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 35 และ 58 (ฉบับรวบรวมถึงฉบับที่ 7)

รัฐบาลไทย: แนวทางสิทธิลูกจ้างถูกเรียกพล ปี 2569 เผยแพร่ 26 พฤษภาคม 2569

ตรวจแหล่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องวันที่ 26 ตุลาคม 2569

บทความนี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยเฉพาะคดี เพราะแต่ละกรณีต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานประกอบ