กรณีสมมติ: ผู้จัดการใหม่ทำงานมาเกือบครบสี่เดือน แต่หัวหน้ายังประเมินไม่เสร็จ HR จึงออกหนังสือขยายทดลองงานอีก 60 วัน พร้อมข้อความว่าให้นับอายุงานใหม่จากวันลงนาม พนักงานยอมเซ็นเพราะอยากทำงานต่อ แต่เมื่อบริษัทเลิกจ้างกลับเกิดข้อโต้แย้งว่าอายุงานต้องเริ่มวันไหน
การขยายทดลองงานเป็นเรื่องช่วงประเมิน ไม่ใช่การเริ่มจ้างใหม่โดยอัตโนมัติ หากยังทำงานต่อเนื่องกับนายจ้างเดิม บริษัทต้องตรวจสิทธิโดยอิงระยะเวลาทำงานจริง การใช้คำว่าต่อโปรแทนการทำสัญญาใหม่ก็ไม่ได้เปลี่ยนหลักนี้
เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของการ ออกแบบสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน ให้ตรงกับการใช้งานของ HR บทความนี้พิจารณากิจการเอกชนที่อยู่ในบังคับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน หากเป็นงานที่มีกฎหมายเฉพาะต้องตรวจเงื่อนไขของงานนั้นเพิ่ม
📌 สรุปคำตอบสั้น ๆ
1. ช่วงทดลองงานไม่ใช่ช่วงที่กฎหมายแรงงานหยุดใช้ สัญญาทดลองงานถือเป็นสัญญาไม่มีกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 17
2. การขยายเวลาประเมินไม่ได้ล้างอายุงานเดิม วันเริ่มจ้างกับวันประเมินรอบใหม่ต้องแยกกัน
3. เมื่อเลิกจ้างต้องตรวจอายุงานและเหตุเลิกจ้างตามมาตรา 118 และ119 ไม่ใช้สถานะไม่ผ่านโปรแทนคำตอบเรื่องเงิน
4. สิทธิที่บริษัทตกลงให้เมื่อครบระยะหนึ่งต้องอ่านเงื่อนไขจริง ไม่เปลี่ยนคำว่าอายุงานเป็นผ่านโปรย้อนหลัง
ชื่อเอกสารไม่ใช่หลักฐานว่าการจ้างเดิมสิ้นสุด ต้องดูว่ามีการทำงานต่อเนื่องและข้อเท็จจริงเรื่องนายจ้างอย่างไร การตัดอายุงานด้วยข้อความสั้น ๆ อาจทำให้คำนวณสิทธิผิด
ต้องดูอายุงานถึงวันที่เลิกจ้างและข้อยกเว้นที่ใช้ได้จริง การไม่ผ่านเกณฑ์ผลงานไม่ได้เป็นความผิดร้ายแรงโดยตัวมันเอง
ตรวจสัญญาเดิมว่ารับปากรอบประเมินหรือสิทธิอะไรไว้ การขยายต้องมีเหตุและเกณฑ์ชัด ไม่ใช้เป็นวิธีเลื่อนสิทธิไปเรื่อย ๆ
⚖️ เลนส์ทนายไทยธนา
คนทั่วไปมักเข้าใจว่า... หนังสือขยายโปรทำให้อายุงานเริ่มรอบใหม่
แต่ในทางคดี ศาลและกฎหมายมักมองว่า... มาตรา 17 วางสถานะสัญญาทดลองงาน ส่วนมาตรา 19 และ20 วางหลักนับระยะเวลาทำงาน ไม่ได้ให้ลบช่วงเดิมเพียงเพราะเปลี่ยนกระดาษ
จุดเสี่ยงจริงอยู่ตรงนี้... HR แก้วันเริ่มงานในระบบตามหนังสือประเมิน จนข้อมูลเงินเดือนและประวัติจริงไม่ตรงกัน
ทางเลือกที่ควรทำต่อคือ... ใช้เอกสารเปลี่ยนกำหนดประเมินที่ระบุว่าการจ้างต่อเนื่อง และตรวจสิทธิแต่ละรายการจากฐานเดิม
มาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานกำหนดให้ถือสัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา การสิ้นสุดรอบประเมินจึงไม่ใช่เหตุให้การจ้างสิ้นสุดเองทุกกรณี ถ้าจะเลิกจ้างต้องตรวจขั้นตอนบอกกล่าวและเงินที่เกี่ยวข้องต่างหาก
ให้เก็บวันเริ่มทำงานจริงไว้ในทะเบียนลูกจ้าง ส่วนวันที่ประเมินใหม่ใส่ในแบบติดตามผลงาน หากระบบมีช่องเดียวควรแก้ระบบหรือแนบหมายเหตุ ไม่แก้วันเริ่มงานเพื่อให้รายงานแสดงว่ายังอยู่ในโปร
มาตรา 19 ให้นับวันหยุด วันลา และวันหยุดบางประเภทที่นายจ้างอนุญาตหรือสั่ง รวมเป็นระยะเวลาทำงานตามกฎหมายด้วย จึงไม่ควรนับเฉพาะวันที่สแกนนิ้วแล้วเอาวันลาที่ถูกต้องออกทั้งหมด
มาตรา 20 ยังเกี่ยวกับการจ้างที่ไม่ต่อเนื่องโดยนายจ้างมีเจตนาไม่ให้ลูกจ้างได้สิทธิ ต้องนับช่วงงานรวมกันตามเงื่อนไขในมาตรา การให้หยุดแล้วสมัครใหม่เพื่อหนีอายุงานจึงต้องตรวจอย่างระมัดระวัง ไม่ใช่ทางแก้เอกสารประเมินที่ล่าช้า
มาตรา 118 กำหนดขั้นแรกของค่าชดเชยสำหรับผู้ทำงานติดต่อกันครบ120วันแต่ไม่ครบหนึ่งปีไว้ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย30วัน ทั้งนี้ต้องตรวจว่าเป็นการเลิกจ้างและมีข้อยกเว้นตามกฎหมายหรือไม่ ไม่ควรนำตัวเลขนี้ไปอธิบายว่าทุกคนก่อน120วันถูกให้ออกได้โดยไม่มีภาระใด
ค่าบอกกล่าวล่วงหน้ากับค่าชดเชยเป็นคนละประเด็น บริษัทควรทำตารางแยกฐานสิทธิ ไม่ใช้ผลประเมินช่องเดียวตัดสินทั้งสองรายการ และต้องพิจารณาข้อพิพาทเรื่องความเป็นธรรมตามเหตุจริงด้วย
ระบุเหตุที่ต้องใช้เวลาประเมินเพิ่ม เป้าหมายที่ยังไม่ถึง ผู้ประเมิน และวันที่จะทบทวน ให้พนักงานเห็นว่าต้องทำงานส่วนใดต่างจากเดิม หากติดเพราะบริษัทไม่ส่งงานหรือไม่ให้เครื่องมือ ควรบันทึกเหตุส่วนนี้ไว้ด้วย
แยกสวัสดิการที่ผูกกับการผ่านประเมินออกจากสิทธิตามกฎหมายและสิทธิที่ให้ตามอายุงานอยู่แล้ว เช่น ข้อเสนอเรื่องปรับเงินเดือนเมื่อครบระยะกำหนด ต้องอ่านถ้อยคำเดิมก่อนเลื่อน ไม่ควรใส่ข้อความให้สละสิทธิที่เกิดขึ้นแล้วรวมท้ายเอกสาร
✔ วันเริ่มทำงานจริงตรงกับทะเบียนและเงินเดือนหรือไม่
✔ สัญญาเดิมกำหนดรอบประเมินไว้อย่างไร
✔ เหตุขยายเกิดจากผลงานหรือขั้นตอนบริษัทล่าช้า
✔ เป้าหมายใหม่วัดได้และมีทรัพยากรให้ทำหรือไม่
✔ มีสิทธิใดผูกกับอายุงานและสิทธิใดผูกกับผ่านประเมิน
✔ มีข้อความรีเซ็ตอายุงานหรือสละเงินตามกฎหมายหรือไม่
✔ ผู้ลงนามและกำหนดติดตามมีผู้รับผิดชอบชัดหรือไม่
ขอเอกสารและเกณฑ์ของบริษัทตนเองมาเทียบกฎหมาย แนวปฏิบัติของที่อื่นไม่ตอบว่าข้อความฉบับนี้ใช้ได้
ลายเซ็นช่วยพิสูจน์การรับทราบบางเรื่อง แต่ไม่ทำให้ข้อตกลงลดสิทธิตามกฎหมายมีผลทุกข้อ
อย่าเปลี่ยนผลประเมินเป็นแรงกดดันให้ลาออก ควรแยกการตัดสินใจของบริษัทออกจากความสมัครใจของพนักงาน
1. รวบรวมสัญญาและข้อเสนอรับเข้าทำงานฉบับแรก
2. ยืนยันวันเริ่มงานจากหลักฐานการทำงานและการจ่ายเงิน
3. แยกสิทธิที่เกิดแล้วออกจากเงื่อนไขประเมิน
4. ให้หัวหน้าระบุเหตุขยายและเป้าหมายที่ทำได้จริง
5. ตรวจร่างหนังสือก่อนชี้แจงและรับฟังคำทักท้วง
6. บันทึกวันทบทวนใหม่โดยไม่แก้ประวัติการจ้างเดิม
• ขยายหลายครั้งโดยไม่มีผลประเมินเป็นลายลักษณ์อักษร
• ให้เซ็นใบลาออกพร้อมเอกสารต่อโปร
• ทะเบียนเปลี่ยนวันเริ่มงานแต่ยังทำงานต่อเนื่อง
• ตัดสวัสดิการที่ตกลงให้แล้วโดยไม่อธิบายฐานสิทธิ
• ใช้คำว่าไม่ผ่านโปรแทนเหตุเลิกจ้างทั้งหมด
ไทยธนาช่วยตรวจสัญญาทดลองงานและแบบประเมินที่บริษัทใช้จริง เพื่อแยกข้อความเรื่องผลงานออกจากสิทธิที่กฎหมายคุ้มครอง หากร่างเดิมใช้ถ้อยคำปนกันจะเสนอจุดแก้เป็นรายข้อ พร้อมตรวจความสัมพันธ์กับข้อบังคับและข้อมูลทะเบียนลูกจ้าง
ขยายทดลองงานได้กี่ครั้ง?
ต้องดูข้อตกลงเดิมและความเป็นธรรม ไม่มีตัวเลขเดียวที่ทำให้การขยายทุกครั้งชอบด้วยกฎหมาย
ขยายโปรแล้วอายุงานเริ่มใหม่ไหม?
การทำงานต่อเนื่องไม่เริ่มนับใหม่เพียงเพราะขยายรอบประเมิน
วันลาป่วยที่ถูกต้องนับอายุงานไหม?
หลักมาตรา19ให้นับวันลาและวันหยุดตามที่ระบุรวมด้วย
ไม่ผ่านโปรหลัง120วันต้องจ่ายอะไร?
ต้องแยกค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสิทธิอื่นโดยตรวจเหตุเลิกจ้าง ไม่สรุปจากคำว่าไม่ผ่านโปร
ต้องทำสัญญาใหม่ทั้งฉบับไหม?
หากเปลี่ยนเฉพาะรอบประเมิน อาจใช้เอกสารแก้ไขเฉพาะเรื่อง แต่ต้องอ่านสัญญาหลักและไม่รีเซ็ตสิทธิเดิม
ก่อนออกหนังสือขยายทดลองงาน ลองให้ HR ตอบสองคำถามด้วยเอกสารคนละชุด: พนักงานเริ่มงานเมื่อใด และบริษัทจะประเมินเขาอีกครั้งเมื่อใด หากตอบด้วยวันที่เดียวกันเพราะระบบมีช่องเดียว จุดที่ต้องแก้คือการบันทึกข้อมูล ไม่ใช่ประวัติการทำงานของพนักงาน
🔗 บทความที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 และที่แก้ไขถึงฉบับที่7 เฉพาะมาตราที่อ้าง
ตรวจแหล่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องวันที่21 ตุลาคม2569 เพื่อจัดทำบทความล่วงหน้า
📞 แบบขยายทดลองงานกำลังเปลี่ยนสิทธิโดยไม่ตั้งใจหรือไม่?
ส่งสัญญาเดิมและแบบประเมินให้ทนายตรวจถ้อยคำก่อนนำไปใช้ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการตรวจและร่างสัญญา
บทความนี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยเฉพาะคดี เพราะแต่ละกรณีต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานประกอบ
Powered by Froala Editor