พนักงานขอลาไปอบรม ต้องใช้วันพักร้อนเสมอไหม? ข้อบังคับควรแยกสิทธิลาออกจากทุนอบรม

พนักงานขอลาไปอบรม ต้องใช้วันพักร้อนเสมอไหม? ข้อบังคับควรแยกสิทธิลาออกจากทุนอบรม

กรณีสมมติ: ผู้จัดการฝ่ายบัญชีขอลาไปสอบวัดผลตามหลักสูตรที่ราชการอนุญาตให้จัด HR ตอบว่าบริษัทไม่มีงบอบรมจึงให้ใช้วันพักร้อนเท่านั้น ทั้งที่พนักงานไม่ได้ขอให้บริษัทออกค่าเรียน และยังไม่มีใครตรวจว่าเข้าเงื่อนไขลาเพื่อฝึกอบรมหรือไม่

ลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถตามมาตรา36 เป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์เฉพาะ ไม่ควรรวมกับการอนุมัติทุนอบรมเป็นคำตอบเดียว บริษัทอาจไม่มีงบสนับสนุน แต่ยังต้องตรวจสิทธิลาและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของการ ออกแบบสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน ให้ตรงกับการใช้งานของ HR บทความนี้พิจารณากิจการเอกชนที่อยู่ในบังคับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน หากเป็นงานที่มีกฎหมายเฉพาะต้องตรวจเงื่อนไขของงานนั้นเพิ่ม

ความเข้าใจที่ควรแก้ก่อนใช้เอกสาร

ไม่ออกทุนแปลว่าไม่ต้องพิจารณาวันลา

งบประมาณกับสิทธิลาใช้ฐานพิจารณาต่างกัน การไม่มีทุนไม่ใช่คำตอบทุกข้อ

มีสิทธิลาแปลว่าได้รับเงินทุกอย่าง

สำหรับลูกจ้างทั่วไป มาตรา36ไม่ได้กำหนดสิทธิค่าจ้างวันลานี้ไว้เหมือนลาบางประเภท ต้องตรวจสิทธิที่บริษัทตกลงเพิ่มเติม และกฎเฉพาะกรณีลูกจ้างเด็กแยกต่างหาก

คอร์สอะไรก็ลาได้ตามสิทธิ

ต้องตรวจวัตถุประสงค์ หลักสูตรและกำหนดเวลา หรือการสอบที่เข้าเกณฑ์ ไม่ใช้ชื่ออบรมตัดสินอย่างเดียว

ลาเพื่อฝึกอบรมตามมาตรา36 ครอบคลุมอะไร

กฎกระทรวงฉบับที่5 พ.ศ.2541วางกรอบการลาเพื่อประโยชน์ต่อการแรงงานและสวัสดิการสังคม หรือเพิ่มทักษะความชำนาญเพื่อประสิทธิภาพการทำงาน โดยต้องมีโครงการหรือหลักสูตรและช่วงเวลาชัดเจน อีกกรณีคือการสอบวัดผลทางการศึกษาที่ราชการจัดหรืออนุญาตให้จัด

HR ควรขอข้อมูลที่ช่วยตอบเงื่อนไขนี้ เช่น กำหนดการและหลักฐานผู้จัด ไม่ควรขอรายละเอียดส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวข้องจำนวนมากจนกลายเป็นอุปสรรคต่อการยื่นคำขอ หากข้อมูลยังไม่พอ ให้ระบุสิ่งที่ต้องเติมเป็นรายการ

แจ้งล่วงหน้าและเหตุไม่อนุญาตต้องตรวจจากข้อเท็จจริง

หลักเกณฑ์ให้แจ้งเหตุโดยชัดแจ้ง พร้อมหลักฐานที่เกี่ยวข้องถ้ามี ให้นายจ้างทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า7วันก่อนลา แบบฟอร์มจึงควรบันทึกวันที่รับคำขอจริง ไม่ใช้วันที่ผู้จัดการเปิดอ่านแทนโดยไม่อธิบาย

นายจ้างอาจไม่อนุญาตเมื่อในปีนั้นเคยอนุญาตลาแล้วไม่น้อยกว่า30วันหรือ3ครั้ง หรือแสดงได้ว่าการลาอาจก่อความเสียหายหรือกระทบการประกอบธุรกิจ อย่าเขียนว่าไม่อนุญาตได้ตามดุลพินิจโดยไม่มีการตรวจเหตุที่กฎหมายวางไว้

ค่าจ้างวันลาไม่เหมือนงบค่าอบรม

บทความนี้เน้นลูกจ้างทั่วไป ไม่ใช่กฎพัฒนาลูกจ้างเด็ก หากสัญญาหรือสวัสดิการบริษัทให้ค่าจ้างระหว่างลาไว้ ต้องนำสิทธินั้นมาพิจารณา ไม่ถือว่ากฎหมายไม่ได้กำหนดขั้นต่ำรายการนี้แล้วบริษัทตัดสิทธิที่ให้ไว้ได้ทันที

การไปอบรมตามคำสั่งบริษัทควรแยกจากการที่ลูกจ้างขอลาไปเรียนเอง เพราะสถานะการทำกิจกรรมและภาระค่าใช้จ่ายอาจต่างกัน ให้เก็บคำสั่งและเหตุผลการส่งอบรม ไม่ใช้แบบลาโดยสมัครใจแทนทุกกรณี

ถ้าบริษัทออกทุน ต้องแยกข้อตกลงใช้ทุนออกมาตรวจ

เมื่อมีทุนหรือสัญญาให้กลับมาทำงานต่อ ให้แยกเอกสารกำหนดค่าใช้จ่ายที่บริษัทจ่ายจริงและเงื่อนไขที่สมเหตุผลออกจากแบบขอลา การอนุญาตลาไม่ได้ทำให้เกิดหนี้ค่าอบรมทุกกรณี และไม่ควรแทรกยินยอมให้หักค่าจ้างทั้งหมดไว้ในช่องรับทราบ

ก่อนเสนอให้ใช้พักร้อนแทน ต้องพิจารณาว่าคำขอเดิมเข้าเกณฑ์และมีเหตุไม่อนุญาตหรือไม่ หากลูกจ้างเลือกทางอื่นโดยสมัครใจควรบันทึกให้ตรงข้อเท็จจริง ไม่แก้ประเภทลาในระบบโดยไม่แจ้งเจ้าตัว

✅ Checklist สำหรับ HR และผู้มีอำนาจอนุมัติ

ข้อโต้แย้งที่ควรเตรียมคำตอบ

ช่วงนี้งานเยอะจึงปฏิเสธทุกคน

ควรตรวจและอธิบายผลกระทบต่อธุรกิจของคำขอนั้น ไม่ใช้ข้อความสำเร็จรูปแทนข้อเท็จจริง

ไม่เกี่ยวกับตำแหน่งปัจจุบันเลย

ต้องอ่านเกณฑ์หลักสูตรและการสอบตามกฎกระทรวงก่อนสรุป ไม่ตัดสิทธิเพียงเพราะชื่อวิชาไม่ตรงชื่อตำแหน่ง

บริษัทจ่ายค่าเรียนจึงหักเงินคืนได้ทันที

การเรียกคืนและการหักค่าจ้างต้องตรวจข้อตกลงและข้อจำกัดกฎหมายแยกกัน

ก่อนเปลี่ยนเอกสาร ให้ทำตามลำดับนี้

1. รับคำขอพร้อมวันยื่นและกำหนดการ

2. จัดประเภทกิจกรรมตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

3. ตรวจประวัติวันลาและผลกระทบงานที่มีหลักฐาน

4. ตอบสิทธิลา ค่าจ้าง และค่าเรียนแยกกัน

5. บันทึกผลพร้อมเหตุผลและข้อมูลที่ใช้พิจารณา

6. ตรวจว่าระบบเงินเดือนลงประเภทลาและยอดตรงคำตอบ

จุดที่ควรให้ทนายตรวจเป็นรายกรณี

• คำขอถูกปิดเพราะไม่มีงบโดยไม่ตรวจสิทธิลา

• ฝ่ายบุคคลเปลี่ยนเป็นพักร้อนโดยไม่แจ้ง

• หนังสืออนุมัติทุนแฝงหักค่าจ้างไม่จำกัด

• คำสั่งบริษัทส่งอบรมถูกลงเป็นขาดงาน

• เอกสารเดิมให้ค่าจ้างแต่ระบบตัดเงินอัตโนมัติ

ไทยธนาช่วยตรวจตรงไหนได้บ้าง

ไทยธนาช่วยปรับข้อบังคับการลาและแบบคำขออบรมให้แยกฐานการพิจารณาได้ชัด รวมถึงตรวจเงื่อนไขทุนที่บริษัทใช้ประกอบ หากมีข้อพิพาทจะตรวจคำขอและเหตุปฏิเสธตามข้อเท็จจริง ไม่สรุปสิทธิจากชื่อหลักสูตรเพียงอย่างเดียว

❓ คำถามที่พบบ่อย

จุดเริ่มต้นที่นำกลับไปใช้ได้

ลองเปิดแบบคำขออบรมของบริษัทแล้วดูว่ามีช่องตอบเรื่องวันลาแยกจากช่องงบหรือไม่ ถ้าปฏิเสธงบแล้วระบบปิดทุกอย่าง ควรแก้เส้นทางพิจารณาก่อน คำขอเดียวอาจมีหลายสิทธิ แต่ไม่จำเป็นต้องได้คำตอบเดียวกันทั้งหมด

แหล่งกฎหมายประกอบ

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา36

คำอธิบายสิทธิลาเพื่อฝึกอบรมของกระทรวงแรงงาน ตามกฎกระทรวงฉบับที่5 พ.ศ.2541

ตรวจแหล่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องวันที่21 ตุลาคม2569 เพื่อจัดทำบทความล่วงหน้า

บทความนี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยเฉพาะคดี เพราะแต่ละกรณีต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานประกอบ